Chào mừng các bạn đến với trang thông tin điện tử Huyện Vĩnh Thạnh tỉnh Bình Định!Trang chủ  Liên hệ  Sơ đồ site  English
Mỗi cộng đồng các dân tộc đều mang những nét văn hóa đặc trưng riêng. Cũng như các dân tộc khác, đồng bào Bana Kriêm ở Vĩnh Thạnh cũng hội tụ những nét văn hóa đặc sắc như về tập quán lao động sản xuất, lễ hội, đặc biệt là trang phục truyền thống của người Bana. Đó là nét văn hóa đặc trưng đã tạo nên sự mạnh mẽ, duyên dáng của các chàng trai, cô gái Bana.

Thổ cẩm Bana rực rỡ trong ngày hội làng ở xã vùng cao Vĩnh Sơn

 

Để tạo nên những bộ trang phục của mình, đồng bào Bana Kriêm từ xưa đã tự trồng bông để kéo sợi, dệt vải để may trang phục. Công cụ kéo sợi đều thô sơ như chiếc cán bông, bật bông, sa quay sợi. Để cho những bộ trang phục thêm rực rỡ, phong phú về sắc màu thì sợi vải trước khi dệt được đem nhuộm nhiều màu sắc. Với trang phục truyền thống của người Bana thì màu đen, trắng, đỏ là chủ đạo. Màu sắc để nhuộm sợi đều tìm kiếm từ rễ cây, vỏ, lá cây trong tự nhiên nhưng màu sắc cũng khá đẹp và bền. Sau khi dệt xong tấm áo, tấm váy của người phụ nữ hay khố, áo của người đàn ông, họ cũng tự may những bộ trang phục cho mình, cách may cũng khá đơn giản: miếng vải hình chữ nhật được gấp đôi lại, khoét cổ tròn ở đường gấp, rìa vải hai bên sườn được khâu lại (đối với áo nam), gấp ngang lại, khâu một bên sườn (đối với áo nữ), thân áo còn lại người ta làm tay và nối vào hai bên vai làm tay áo.  

Ngày nay, hòa cùng với quy luật phát triển của kinh tế, văn hóa, xã hội của loài người, cách tạo ra trang phục của người Bana cũng có sự phát triển theo. Các công đoạn trồng bông kéo sợi, tạo màu sắc của sợi vải đã dần mất đi. Thay vào đó, ngày nay để có một bộ trang phục truyền thống của mình, họ có thể ra ngoài thị trường mua những búp len có đủ các loại màu sắc, đáp ứng đủ nhu cầu trang trí hoa văn của mỗi người. Tuy nhiên, nếu là trang phục truyền thống thì màu đen, trắng, đỏ vẫn là màu chủ đạo; màu đỏ có thể là đỏ tươi, đỏ cánh sen hoặc đỏ điều. Còn trang phục cách tân, thì tùy theo sở thích của mỗi người mà chọn màu sắc chủ đạo cho bộ trang phục của mình.

Theo các nghệ nhân dệt vải, để có một bộ trang phục đẹp, vải mịn thì khâu xử lý sợi len là rất quan trọng. Sợi len phải căng, nhỏ và đều sợi, không còn độ co dãn, và muốn sợi len căng, nhỏ sau khi mua búp len về, họ sẽ tách sợi len thành hai sợi theo từng lọn khac nhau. 

Về công đoạn làm sợi len, yă Ánh ở làng Tà Địêk, xã Vĩnh Hảo cho biết: “Búp len khi mua về sẽ được kéo ra, tách thành hai sợi và cuốn thành vòng, với độ dài từng lọn khoảng 3 gang tay, sau đó nhúng vào nước cơm (nước cháo). Nước cơm (cháo) khi nấu bỏ vào một ít sáp ong để tạo độ dẻo, sau đó nhúng các lọn len vào rồi đem phơi ngoài nắng cho khô. Sau đó cuộn lại thành từng cuộn và tiến hành dệt”. 

Nếu trời nắng thì phơi len độ một ngày là được, trong quá trình phơi thường xuyên lật hay tách các sợi vải để khô đều. Sau khi xử lý sợi len xong, họ bắt đầu dệt với bộ khung dệt truyền thống của mình. Để có một bộ trang phục đẹp, người Bana luôn khéo léo trong cách chọn và phối hợp màu sắc và tùy theo trình độ tay nghề mà người dệt tạo nên những đường nét hoa văn độc đáo.

Đối với trang phục truyền thống, thì tạo hình áo, váy cho phụ nữ Bana trang trí theo nguyên tắc bố cục dải băng theo chiều ngang, họa tiết băng trắng nằm chủ yếu phần giữa thân áo và váy. Và phần thân áo được dệt dài thêm để làm tay áo và làm pơnal váy, riêng phần xơlai của váy được dệt riêng. Đối với áo nam truyền thống (ao Klôh), khố thì màu đen là màu chủ đạo. Còn đối với trang phục cách tân thì hoa văn đơn giản hơn, và cách dệt cũng đơn giản và nhanh hơn.

Một công đoạn quan trọng không kém để có một bộ trang phục đẹp và ưng ý đó là phần may trang phục. Ngày nay, đồng bào Bana không tự khâu trang phục mà đã đến các tiệm may để may trang phục, với đường may đẹp và sắc xảo hơn. 

Tuy nhiên, không phải tiệm may hay thợ may nào cũng may được trang phục của người Bana. Vì để may được bộ trang phục này đòi hỏi thợ may cũng phải am hiểu về trang phục truyền thống của người Bana thì mới ghép được các miếng vải đúng vị trí như: tay áo, thân áo hay độ xéo của váy, của xơlai và gắn pơnal váy… Và để đảm bảo bộ trang phục vừa vặn với người mặc, thợ may cũng phải đo tỉ mỉ, đảm bảo theo yêu cầu của người mặc. Thường trang phục truyền thống của người Bana cả nam và nữ, nhất là váy truyền thống của người phụ nữ hay áo khoác nam thì ở phần rìa vải thường phải viền vải đỏ và phần viền này phải viền theo chiều xéo của vải đỏ thì những đường cong của váy, áo mới đẹp và sắc xảo hơn. 

Chị Đinh Thị Thủy ở khu phố Định An, thị trấn Vĩnh Thạnh chuyên may trang phục truyền thống cho hay: “Trước khi may thì cũng phải đo cẩn thận, chiều dài thân thì theo vải dệt sẵn, thợ phải đo chiều ngang của người mặc, và để có dáng thì chích một chút eo, may dây kéo một bên đó là phần áo. Còn váy, thì phải cắt chéo tà trước và viền vải đỏ lấy 4 phân cắt chéo mới viền thì mới ôm đẹp đường cua, đường cong của váy, áo khoác nam cũng vậy phải viền chéo mới đẹp”.

Áo truyền thống nữ (ao bong) không gấp vải ngang và khâu một bên như trước đây mà thợ may đã cắt may hai bên thân áo để tạo sự cân đối của áo và dùng dây kéo một bên để dễ dàng hơn cho người mặc. 

Và công đoạn cuối cùng để hoàn thiện một bộ trang phục truyền thống đó là phần đính kết kơliet ở hai phần tà váy truyền thống của phụ nữ Bana. Việc đính kết được làm thủ công, váy truyền thống của phụ nữ thì quấn từ phải qua trái, vì vậy đính kết kơliet phần tà trái chỉ đính 01 hàng và phần tà phải váy đính kết hai hàng theo từng đoạn. Và tùy theo sở thích mỗi người mà có thể đính kết hạt cườm hay lục lạc để thêm phần sặc sỡ và tạo nên những âm thanh nho nhỏ khi di chuyển.

Mặc dù, cách tạo ra trang phục của người Bana Kriêm có thay đổi theo thời gian và ngày càng có nhiều trang phục cách tân mới lạ, những đường nét, hoa văn của trang phục truyền thống của người Bana Kriêm vẫn được giữ gìn và mang những sắc thái riêng có của dân tộc mình. 

 


Bài và ảnh: Đinh Thị Nơk  (Cập nhật ngày 07-02-2020)    



Kết quả: 0.0/5 - (0 phiếu)

Các tin liên quan:
  Đi trên những chặng đường xuân Vĩnh Thạnh (31-01-2020)
  Sắc xuân Vĩnh Thạnh (30-01-2020)
  Xuân đang tới ngọt ngào, no ấm trên vùng cao Vĩnh Thạnh (24-01-2020)
  Tết về trên Vĩnh Sơn (21-01-2020)
  UBND huyện Vĩnh Thạnh tổ chức sơ kết phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” 2 năm (2018 – 2019), triển khai nhiệm vụ năm 2020 (20-01-2020)
        LỜI CHÀO MỪNG
Lời chào mừng
        BẢN ĐỒ VĨNH THẠNH
Bản đồ Vĩnh Thạnh
           VĨNH THẠNH QUA ẢNH
     Thông báo

Thông báo quy định nơi nộp hồ sơ khai lệ phí trước bạ

 

Quyết định về việc phê duyệt kế hoạch sử dụng đất năm 2018 huyện Vĩnh Thạnh

 

Chính sách thu lệ phí trước bạ

 

Thông báo về việc lấy ý kiến nhân dân về kế hoạch sử dụng đất năm 2019 huyện Vĩnh Thạnh

 

Quyết định về việc điều chỉnh kế hoạch tuyển dụng viên chức ngành Giáo dục và Đào tạo huyện Vĩnh Thạnh

 

Thông báo về việc niêm yết công khai để lấy ý kiến của cơ quan, tổ chức, cá nhân và cộng đồng dân cư về nhiệm vụ quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 công trình Khu dân cư trung tâm thị trấn Vĩnh Thạnh: Nội dung quy hoạch chi tiết; Phiếu xin ý kiến

 

Thông báo kết quả kiểm tra, sát hạch xét tuyển viên chức ngành Giáo dục và Đào tạo huyện Vĩnh Thạnh

 

Thông báo về việc công bố công khai điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 của huyện Vĩnh Thạnh

 

Thông báo chấm phúc khảo kiểm tra, sát hạch xét tuyển viên chức ngành Giáo dục và Đào tạo huyện Vĩnh Thạnh

 

Thông báo về việc niêm yết công khai để lấy ý kiến của cơ quan, tổ chức, cá nhân và cộng đồng dân cư về nhiệm vụ quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 công trình:Khu dân cư trung tâm xã Vĩnh Hiệp. Địa chỉ: Xã Vĩnh Hiệp, huyện Vĩnh Thạnh

 

Thông báo về việc công bố công khai Kế hoạch sử dụng đất năm 2019

 

Thông báo tuyển dụng viên chức làm việc tạc các cơ sở giáo dục trung học cơ sở, tiểu học, mầm non năm 2019

 

Thông báo  danh sách thí sinh trúng tuyển kỳ tuyển dụng viên chức ngành Giáo dục và Đào tạo huyện Vĩnh Thạnh 

 

Về việc tuyển dụng công chức Chỉ huy trưởng Quân sự cấp xã huyện Vĩnh Thạnh năm 2019

 

         CHUYÊN MỤC VIDEO
         PHÒNG CHỐNG BỆNH COVID-19

vinhthanh.binhdinh.gov.vn
Cập nhật thông tin Corona
Đường dây nóng
Học tập và làm theo tấm gương Hồ Chí Minh
Công dân hỏi
Thông tin truyên truyền
Chống luận điệu sai trái, diễn biến hòa bình
Hướng dẫn an toàn thông tin
Tiếp cận thông tin
               Thống kê người dùng
  Đang online:               33
  Số lượt truy cập: 4575889
 
Bản quyền thuộc về:UBND HUYỆN VĨNH THẠNH TỈNH BÌNH ĐỊNH - PEOPLES COMMITTEE OF VINH THANH DISTRICT.
Địa chỉ: Thị trấn Vĩnh Thạnh , huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định.
ĐT: 056.3886374
Email: vanphong@vinhthanh.binhdinh.gov.vn
Chịu trách nhiệm nội dung:Huỳnh Đức Bảo – Phó Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Thạnh